معاینه فنی خودرو یکی از الزامات قانونی برای تردد وسایل نقلیهای است که از زمان تولید آنها مدت مشخصی گذشته است. در این فرایند، بخشهایی مانند سیستم ترمز، فرمان، چراغها، آلایندگی، کمکفنرها و وضعیت ظاهری خودرو بررسی میشوند تا مشخص شود وسیله نقلیه از نظر ایمنی و میزان آلایندگی شرایط قابل قبولی دارد یا خیر.
اگر اعتبار برگه معاینه فنی خودرو به پایان رسیده باشد، مالک باید برای انجام دوباره آزمون به یکی از مراکز مجاز مراجعه کند. تردد با خودروی فاقد گواهی معتبر ممنوع است و میتواند به ثبت جریمه منجر شود.
در ادامه، شرایط معاینه فنی خودرو ۱۴۰۵، مدارک موردنیاز، مراحل انجام آزمون و نکات مربوط به هزینه و جریمه را بررسی میکنیم.
معاینه فنی خودرو چیست؟
معاینه فنی مجموعهای از آزمایشها و بررسیهای تخصصی است که برای ارزیابی سلامت فنی، ایمنی و میزان آلایندگی خودرو انجام میشود.
در پایان این فرایند، اگر خودرو استانداردهای تعیینشده را داشته باشد، گواهی معاینه فنی برای آن صادر خواهد شد.
هدف از انجام معاینه فنی فقط کنترل آلودگی هوا نیست. نقص در ترمز، فرمان، چراغها یا سیستم تعلیق ممکن است امنیت راننده، سرنشینان و سایر افراد حاضر در خیابان را به خطر بیندازد. به همین دلیل، خودرو حتی در مدت اعتبار گواهی نیز در صورت بروز نقص فنی باید تعمیر شود.
طبق آییننامه، اعتبار گواهی به معنای بینیازی خودرو از تعمیرات ضروری نیست.
انواع معاینه فنی خودرو
معاینه فنی خودروهای سبک معمولاً در دو سطح عادی و برتر ارائه میشود. هر دو نوع، ایمنی و آلایندگی خودرو را بررسی میکنند؛ اما حدود مجاز آلایندگی در معاینه فنی برتر سختگیرانهتر است.
| توضیحات | نوع معاینه فنی |
| بررسی استانداردهای ایمنی و آلایندگی خودرو | معاینه فنی عادی |
| علاوه بر استانداردهای معمول، خودرو باید آلایندگی کمتری نسبت به حد مجاز داشته باشد. | معاینه فنی برتر |
معاینه فنی برتر معمولاً برای خودروهای سالمتر و کمآلایندهتر صادر میشود.
انتخاب بین معاینه عادی و برتر به قوانین شهری، شرایط خودرو و مزایایی که برای خودروهای دارای معاینه برتر در نظر گرفته میشود بستگی دارد.
اگر علاوه بر معاینه فنی، بهدنبال کاهش هزینههای ناشی از حوادث و خسارتهای احتمالی هستید، داشتن بیمه بدنه خودرو میتواند خیال شما را از بابت بسیاری از هزینههای تعمیر و جبران خسارت راحتتر کند.
معاینه فنی خودرو صفر بعد از چند سال است؟
خودروهای شخصی صفرکیلومتر تا چهار سال پس از تاریخ تولید، نیازی به دریافت معاینه فنی ندارند. پس از پایان این مهلت، مالک خودرو باید برای دریافت معاینه فنی اقدام کند.
به طور کلی:
- خودروهای شخصی: پس از ۴ سال
- تاکسیها و خودروهای عمومی: مطابق مقررات مربوط به ناوگان حملونقل
- خودروهای سنگین: طبق ضوابط سازمان راهداری
شرایط معاینه فنی خودروهای دوگانهسوز
خودروهای دوگانهسوز علاوه بر مراحل عادی، باید از نظر سلامت سامانه سوخترسانی گاز نیز بررسی شوند.
مراکز موظفاند تجهیزات و قطعات گازسوز را بهصورت چشمی بازرسی کنند و در صورت نیاز، خودرو را برای آزمایشهای تکمیلی مخزن معرفی کنند.
موارد مهم عبارتاند از:
- سلامت ظاهری مخزن CNG
- نشتی نداشتن اتصالات و لولهها
- سلامت شیر مخزن و تجهیزات ایمنی
- استاندارد بودن نصب سامانه گازسوز
- تاریخ تولید، عمر و وضعیت مخزن
- ضرورت انجام آزمون تکمیلی یا هیدرواستاتیک
در صورت تشخیص آسیب، خوردگی، نشتی یا نقص ایمنی، گواهی سلامت سامانه گازسوز صادر نمیشود و مالک باید ابتدا ایراد را برطرف کند.
معاینه فنی به حفظ ایمنی خودرو کمک میکند و در کنار آن، بیمه بدنه کیلومتری نیز میتواند از شما در برابر هزینههای ناشی از حوادث و خسارتهای احتمالی محافظت کند.
شرایط معاینه فنی خودروهای بالای ۲۰ سال (فرسوده)
عبارت «خودروی بالای ۲۰ سال» همیشه بهتنهایی به معنای اسقاط قطعی خودرو نیست؛ زیرا سن فرسودگی و شرایط تردد ممکن است براساس نوع خودرو، کاربری، مصوبات اجرایی و وضعیت فنی آن تعیین شود.
بااینحال، خودروهای قدیمی معمولاً در آزمون آلایندگی، ترمز، تعلیق، پوسیدگی بدنه و تجهیزات ایمنی با احتمال مردودی بیشتری روبهرو هستند.
مالکان این خودروها بهتر است پیش از مراجعه موارد زیر را بررسی کنند:
- دود غیرعادی و تنظیم نبودن موتور
- ضعف ترمز یا کشیده شدن خودرو هنگام ترمزگیری
- پوسیدگی بخشهای حساس بدنه
- خرابی چراغها، بوق و برفپاککن
- فرسودگی لاستیکها
- نشتی روغن، بنزین یا گاز
- لقی فرمان و خرابی سیستم تعلیق
خودروهای بالای 15 سال باید هر 6 ماه یک بار آزمون معاینه فنی را انجام دهند.
معاینه فنی خودرو چند سال اعتبار دارد؟
برگه معاینه فنی معمولاً یک سال اعتبار دارد. پس از پایان اعتبار، مالک خودرو باید دوباره برای انجام آزمون اقدام کند.
بهتر است قبل از اتمام اعتبار، نسبت به تمدید آن اقدام کنید تا مشمول جریمه نشوید.
در معاینه فنی چه مواردی چک میشود؟
در مراکز معاینه فنی، خودرو از چند ایستگاه عبور میکند و تجهیزات مختلف آن بررسی میشوند.
| موارد بررسی | مرحله |
| تطبیق مشخصات خودرو و ثبت اطلاعات | پذیرش و شناسایی |
| بدنه، شیشهها، کمربند، بوق، برفپاککن و لاستیکها | بازرسی ظاهری |
| گازهای خروجی اگزوز و عملکرد موتور | آزمون آلایندگی |
| شدت و زاویه نور چراغهای جلو | آزمون چراغها |
| قدرت و تعادل ترمز چرخها | آزمون ترمز |
| عملکرد سیستم تعلیق | آزمون کمکفنر |
| وضعیت فرمان و همراستایی چرخها | آزمون لغزش جانبی |
| تأیید نتیجه یا اعلام موارد مردودی | بررسی نهایی |
در صورت مردودی، برگهای شامل ایرادهای خودرو ارائه میشود. مالک باید ایرادها را برطرف کرده و در مهلت تعیینشده برای آزمون مجدد مراجعه کند.
رفع ظاهری یک نقص کافی نیست و خودرو باید در آزمون مربوط نیز نتیجه قابل قبول بگیرد.
مدارک لازم برای معاینه فنی ۱۴۰۵
برای مراجعه به مرکز، اطلاعات هویتی خودرو باید در دسترس باشد. مدارک موردنیاز ممکن است با توجه به نوع خودرو یا خدمات مرکز کمی متفاوت باشند، اما معمولاً شامل موارد زیر است:
- اصل کارت یا سند خودرو
- اطلاعات هویتی مالک یا مراجعهکننده در صورت درخواست مرکز
- مدارک سامانه گازسوز برای خودروهای دوگانهسوز، در صورت نیاز
- گواهی یا نتیجه آزمون قبلی برای مراجعه مجدد
- پرداخت هزینه مصوب خدمات
هزینه معاینه فنی خودروهای سبک و سنگین در سال ۱۴۰۵
هزینه معاینه فنی براساس نوع وسیله نقلیه، سبک یا سنگین بودن آن، نوع سوخت و خدمات جانبی تعیین میشود.
| هزینه معاینه فنی در سال ۱۴۰۵ | نوع وسیله نقلیه |
| ۲۶۵ هزار تومان | خودروی سبک تا ۱۴۰۰ کیلوگرم |
| ۲۷۵ هزار تومان | معاینه فنی برتر خودروی سبک |
| ۲۹۰ هزار تومان | خودروهای سنگین و نیمهسنگین |
| ۳۵ هزار تومان | موتورسیکلت |
جریمه نداشتن معاینه فنی در سال ۱۴۰۵
پس از پایان اعتبار گواهی معاینه فنی، تردد خودرو در معابر عمومی تخلف محسوب میشود.
این تخلف ممکن است بهصورت روزانه توسط دوربینهای کنترل ترافیک یا مأموران پلیس راهور ثبت شود. مبلغ جریمه نداشتن معاینه فنی معتبر در سال ۱۴۰۵ با توجه به محل تردد خودرو متفاوت است:
| روستاها | شهرهای کوچک | کلانشهرها و مراکز استانها | عنوان تخلف رانندگی |
| ۴۰ هزار تومان | ۶۰ هزار تومان | ۱۰۰ هزار تومان | نداشتن معاینه فنی معتبر |
برگه معاینه فنی در خرید بیمه شخص ثالث چه تأثیری دارد؟
داشتن معاینه فنی معتبر معمولاً شرط اصلی صدور بیمه شخص ثالث خودرو نیست و نبود آن به معنای بیاعتبار بودن خودکار بیمهنامه نیست.
بیمه شخص ثالث پوشش قانونی خسارتهای واردشده به اشخاص ثالث را فراهم میکند و سازوکار آن مستقل از آزمون دورهای خودرو است.
بااینحال، نداشتن معاینه فنی میتواند نشاندهنده رعایت نکردن تکالیف قانونی مالک باشد و در بررسی علت حادثه، نقص فنی خودرو نیز اهمیت پیدا کند.
بنابراین داشتن بیمه شخص ثالث، مالک را از دریافت معاینه فنی یا رفع نقصهای خطرناک خودرو بینیاز نمیکند.
جمعبندی
معاینه فنی خودرو ۱۴۰۵ برای کنترل همزمان ایمنی و آلایندگی خودرو انجام میشود. خودروهای شخصی پس از پایان دوره معافیت باید بهصورت دورهای به مراکز مجاز مراجعه کنند و خودروهای عمومی، سنگین و دوگانهسوز نیز ضوابط اختصاصی خود را دارند.
پیش از مراجعه، چراغها، ترمز، لاستیکها، موتور، فرمان و تجهیزات ایمنی را بررسی کنید تا احتمال مردودی کاهش پیدا کند. هزینه معاینه فنی ۱۴۰۵، هزینه آزمون مجدد و مبلغ جریمه باید براساس آخرین مصوبات رسمی همان سال بررسی شوند.
فرم مشاوره خرید بیمه خودرو
سوالات متداول
اگر هنوز درباره معاینه فنی خودرو ۱۴۰۵ سوالی دارید، پاسخ رایجترین پرسشها را در بخش سوالات متداول بخوانید.
