بیمه مهندسی چیست؟
اگر در حوزه پروژههای عمرانی، ساختمانی یا صنعتی فعالیت دارید حتما به این فکر کردهاید اگر در میانه اجرای یک پروژه، حادثهای پیشبینینشده رخ دهد، چه کسی خسارتهای سنگین آن را جبران میکند؟ اینجاست که اهمیت دانستن اینکه بیمه مهندسی چیست برای شما روشن میگردد؛ راهکاری تخصصی که کمک میکند ریسکهای مالی و فنی پروژههای شما تحت کنترل قرار بگیرد و با اطمینان بیشتری مسیر اجرا را ادامه دهید.
بیمه مهندسی چیست؟
بیمه مهندسی نوعی از بیمههای اموال است که برای پوشش ریسکهای پروژههای عمرانی، ساختمانی و صنعتی در نظر گرفته میشود. این بیمه خسارات ناشی از حوادث غیرمنتظره مانند خطاهای انسانی، نقص فنی، حوادث طبیعی و حتی آسیب به اشخاص ثالث را در مراحل مختلف اجرا، نصب و بهرهبرداری جبران مینماید و کمک میکند پروژه را با اطمینان بیشتری پیش ببرید.
اگر در پروژههای عمرانی یا صنعتی فعالیت دارید، احتمالاً نام بیمه مهندسی به گوشتان خورده است؛ بسیاری از کارفرمایان برای کاهش ریسکهای اجرایی، از همان ابتدا به فکر خرید بیمه مهندسی متناسب با نوع پروژه خود هستند تا در صورت بروز خسارت، فشار مالی کمتری متحمل شوند.
تاریخچه بیمه مهندسی
بیمه مهندسی برای اولین بار پس از انقلاب صنعتی و در اواسط قرن نوزدهم میلادی شکل گرفت؛ زمانی که استفاده گسترده از تجهیزات صنعتی مثل دیگهای بخار باعث افزایش حوادث و خسارات جدی شد. همین موضوع زمینهساز ایجاد نهادهای بازرسی و سپس شرکتهای بیمه تخصصی در این حوزه شد.
با گذشت زمان، این نوع بیمه در اروپا توسعه پیدا کرد و بهتدریج به سایر کشورها از جمله ایران نیز راه یافت و بهعنوان یکی از شاخههای مهم بیمههای اموال شناخته شد.
انواع بیمههای مهندسی
بیمههای مهندسی بسته به مرحله اجرای پروژه و نوع فعالیت، به دستههای مختلفی تقسیم میشوند تا بتوانند طیف گستردهای از ریسکها را پوشش دهند. در واقع، شناخت انواع بیمه مهندسی به شما کمک میکند تا متناسب با شرایط پروژه خود، پوشش مناسبتری انتخاب کرده و از بروز خسارتهای مالی و فنی جلوگیری کنید.
1) بیمههای دوره احداث (Construction)
بیمههای دوره احداث از مهمترین بخشهای بیمه مهندسی هستند که برای پوشش ریسکهای مربوط به ساخت و اجرای پروژههای عمرانی و صنعتی به کار میروند. استفاده از بیمه تمام خطر نصب (E.A.R) باعث میشود ریسکهای ناشی از حوادث غیرمنتظره در فرآیند نصب تا حد زیادی کنترل شود. از طرفی، استفاده از بیمه تمام خطر پیمانکاران (C.A.R) به کاهش ریسکهای اجرایی کمک قابل توجهی مینماید.
در ادامه، جدول بیمههای دوره احداث را مشاهده میکنید:
| نوع بیمه | کاربرد | توضیحات |
| بیمه تمام خطر نصب (EAR) | پروژههای صنعتی و نصب تجهیزات | پوشش خسارتهای حین نصب ماشینآلات و تجهیزات |
| بیمه تمام خطر پیمانکاران (CAR) | پروژههای ساختمانی و عمرانی | پوشش ریسکهای فیزیکی در حین اجرای پروژه |
2) بیمههای دوره بهرهبرداری (Operation)
بیمههای دوره بهرهبرداری پس از اتمام ساخت و نصب فعال میشوند و ریسکهای مربوط به استفاده و نگهداری تجهیزات و سازهها را پوشش میدهند تا با اطمینان بیشتری فعالیت کنید.
3) بیمه تجهیزات و ماشینآلات پیمانکاران (CPM)
این بیمه برای جبران خسارتهای وارد به ماشینآلات و تجهیزات مورد استفاده پیمانکاران در پروژههای عمرانی و صنعتی کاربرد دارد. استفاده از بیمه ماشین آلات و تجهیزات پیمانکاران (C.P.M) باعث میشود در صورت بروز آسیبهای ناگهانی در پروژه، خسارتهای مالی وارد شده به تجهیزات جبران شود.
4) بیمه شکست ماشینآلات (M.B)
این بیمه برای پوشش خسارتهای ناگهانی و غیرقابل پیشبینی در ماشینآلات صنعتی در زمان بهرهبرداری استفاده میشود. بیمه شکست ماشین آلات (M.B) در صورت خرابی ناگهانی تجهیزات، خسارتهای مالی را جبران کرده و اثرات توقف فعالیت را کاهش میدهد.
5) بیمه سازههای تکمیل شده ساختمانی (C.E.C.R)
این بیمه مخصوص سازههایی است که ساخت آنها تمام شده و وارد مرحله بهرهبرداری شدهاند. استفاده از بیمه سازههای تکمیل شده (C.E.C.R) باعث میشود در صورت بروز حوادث غیرمنتظره پس از ساخت، خسارتهای مالی وارد شده به سازه جبران شود.
بیمه عدمالنفع ناشی از شکست ماشینآلات (MLOP)
این بیمه بهعنوان مکمل بیمه شکست ماشینآلات، زمانی فعال میگردد که خرابی تجهیزات باعث توقف تولید در یک مجموعه صنعتی شود. در این حالت، زیانهای ناشی از عدم تولید مانند هزینههای جاری، حقوق کارکنان و سود از دسترفته جبران میشود.
بیمه فساد کالا در سردخانه (DOS)
این بیمه برای جبران خسارت کالاهای نگهداریشده در سردخانه در صورت خرابی تجهیزات سرمایشی یا فساد مواد استفاده میشود. معمولاً بهعنوان پوشش تکمیلی در کنار بیمه شکست ماشینآلات ارائه میشود.
بیمه عیوب اساسی و پنهان ساختمان (LDB)
این بیمه خسارتهای ناشی از ایرادات پنهان در طراحی، اجرا یا مصالح ساختمان را پس از پایان پروژه پوشش میدهد. این عیوب ممکن است در زمان تحویل مشخص نباشند اما در دوره بیمه آشکار شوند و تحت پوشش قرار میگیرند.
در کنار بیمههای مهندسی که عمدتاً مربوط به پروژههای ساخت و نصب هستند، برخی بیمهها مانند بیمه حق مالکیت ساختمان مسکونی بیشتر جنبه حقوقی و مالکیتی دارند و پس از پایان فرآیند ساخت مورد استفاده قرار میگیرند. بنابراین میتوانند نقش مکمل در چرخه کامل یک پروژه ساختمانی داشته باشند.
انواع پوششهای بیمه مهندسی
بیمه مهندسی مجموعهای از پوششهای تخصصی را ارائه میدهد که هدف آن کاهش ریسکهای مالی، فنی و حقوقی در پروژههای عمرانی و صنعتی است. این پوششها بسته به نوع پروژه متفاوت هستند و بخشهای مختلفی از یک پروژه را تحت حمایت قرار دهند.
| نوع پوشش | توضیحات |
| خسارتهای فیزیکی | جبران آسیب به تجهیزات، ماشینآلات و سازهها در اثر حوادث ناگهانی |
| مسئولیت مدنی | پوشش خسارتهای جانی و مالی وارد شده به اشخاص ثالث |
| نقص و عیب ساختمانی | جبران خسارت ناشی از ایرادات طراحی یا اجرای پروژه |
| تأخیر در پروژه | پوشش خسارتهای مالی ناشی از تأخیر در تکمیل پروژه |
| ماشینآلات و تجهیزات | حفاظت از تجهیزات در برابر سرقت، خرابی یا آسیب |
کلوزهای بیمه مهندسی چیست؟
کلوزها در بیمه مهندسی به شرایطی گفته میشود که جزئیات پوشش بیمهنامه را دقیقتر مشخص میکنند. با استفاده از آنها میتوانید دامنه پوشش را تغییر دهید، برخی ریسکها را اضافه یا حذف کنید و شرایط بیمه را متناسب با پروژه خود تنظیم نمایید. کلوزهای بیمه مهندسی شامل:
- افزایشدهنده پوششها: اضافه کردن خطرات و ریسکهای بیشتر به بیمهنامه
- کاهشدهنده پوششها: حذف یا خارج کردن برخی ریسکها از پوشش
- محدودکننده پوششها: تعیین سقف یا محدودیت برای جبران خسارت
- مشروطکننده پوششها: وابسته کردن پوشش به رعایت شرایط خاص
نحوه محاسبه بیمه مهندسی
حق بیمه مهندسی بر اساس ارزش پروژه، میزان ریسک و نوع پوششها محاسبه میشود و عدد ثابتی ندارد. هرچه ریسک و گستردگی پوششها بیشتر باشد، هزینه بیمه نیز افزایش پیدا میکند.
عوامل موثر در هزینه بیمه مهندسی
- نوع پروژه: پروژههای بزرگتر معمولاً هزینه بیشتری دارند.
- پوششهای بیمه: هرچه پوششها گستردهتر باشد، حق بیمه بالاتر است.
- ریسک پروژه: میزان خطرات فنی و محیطی.
- شرایط اجرا: محل و نوع اجرای پروژه.
- پوششهای اضافی: کلوزها و خدمات تکمیلی باعث افزایش هزینه میشوند.
فرم مشاوره خرید بیمه مهندسی
سوالات متداول
در ادامه، سوالات متداولی را میخوانید که میتواند به رفع ابهامات شما درباره بیمه مهندسی کمک کند.
