دستور‌العمل مبارزه با پولشویی در حوزه ارائه خدمات بیمه الکترونیکی

به منظور مبارزه با پولشویی و جلوگیری از تأمین مالی تروریسم و همچنین فراهم آوردن تمهیدات لازم برای اجرای آیین نامه اجرایی قانون مبارزه با پولشویی موضوع تصویب نامه شماره ۱۸۱۴۳۴/ت ۴۳۱۸۲ ک مورخ ۱۳۸۸/۹/۱۴ وزیران عضو کارگروه تصویب آیین نامه های مربوط به قانون مبارزه با پولشویی، "دستورالعمل مبارزه با پولشویی در حوزه ارائه خدمات بیمه الکترونیکی" به شرح ذیل ابلاغ می شود:

ماده ۱) اصطلاحات و عبارات به کار رفته در این دستورالعمل به شرح زیر تعریف می شوند:

۱٫۱ - قانون: قانون مبارزه با پولشویی - مصوب ۱۳۸۶/۱۱/۲ مجلس شورای اسلامی

۱٫۲ - آئین نامه: آیین نامه اجرایی قانون مبارزه با پولشویی مصوب ۱۳۸۸/۰۹/۱۴ و اصلاحات بعدی آن

۱٫۳ - شورا: شورای عالی مبارزه با پولشویی موضوع ماده ۴ قانون

۱٫۴ - دبیرخانه: دبیرخانه شورای عالی مبارزه با پولشویی موضوع تبصره ۱ ماده ۴ قانون.

۱٫۵ - بیمه مرکزی: بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران

۱٫۶ - مؤسسه بیمه: هر یک از مؤسسات بیمه مستقیم یا اتکایی که دارای مجوز فعالیت از بیمه مرکزی می باشند.

۱٫۷ - شرکت: بیمه مرکزی و هر یک از مؤسسات بیمه موضوع بند ۶-۱

۱٫۸ - واحد اطلاعات مالی: واحدی ملی، متمرکز و مستقل که مسئولیت دریافت، تجزیه و تحلیل و ارجاع گزارش‌های عملیات مشکوک به مراجع ذیربط را به عهده دارد؛ به شرح مذکور در ماده ۳۸ آیین نامه

۱٫۹ - واحد مبارزه با پولشویی: واحدی است مستقر در شرکت که به عنوان متولی مبارزه با پولشویی، عهده دار تکالیف مقرر در مواد ۱۸ و ۱۹ آیین نامه می باشد.

۱٫۱۰ - بیمه نامه یا قرارداد بیمه: سندی کتبی مشتمل بر مشخصات و تعهدات بیمه‌گر و بیمه گزار و شرایط عقد بیمه.

۱٫۱۱ - بیمه گزار: شخص حقیقی یا حقوقی است که مشخصات وی در بیمه نامه یا قرارداد بیمه ذکر گردیده و متعهد پرداخت حق بیمه است.

۱٫۱۲ - الحاقيه: سندی که هرگونه تغییر در بیمه‌نامه یا قرارداد بیمه از طریق آن صورت می گیرد و جزو لاینفک بیمه‌نامه محسوب می شود.

۱٫۱۳ - خدمات بیمه‌ای: شامل عرضه بیمه مستقیم و اتکایی، خدمات واسطه‌گری بیمه و خدمات ارزیابی خسارت بیمه‌ای

۱٫۱۴ - عرضه کننده خدمات بیمه‌ای: شامل بیمه مرکزی، مؤسسات بیمه مستقیم و اتکایی، نمایندگان بیمه، دلالان رسمی بیمه و ارزیابان خسارت بیمه‌ای.

۱٫۱۵ - متقاضی خدمات بیمه‌ای: هر شخص حقیقی یا حقوقی یا نماینده قانونی ایشان که برای استفاده از خدمات بیمه‌ای به عرضه کننده خدمات بیمه‌ای مراجعه می کند.

۱٫۱۶ - شناسایی: تطبیق و ثبت مشخصات اظهار شده توسط متقاضی خدمات بیمه‌ای با مدارک شناسایی و در صورت اقدام توسط نماینده یا وکیل وی علاوه بر ثبت مشخصات وکیل یا نماینده ثبت مشخصات اصیل در  فرم های مربوط به متقاضی خدمات بیمه‌ای به هنگام ارائه خدمات

۱٫۱۶٫۱ - شناسایی اولیه: تطبیق و ثبت مشخصات اظهار شده توسط متقاضی خدمات بیمه‌ای با مدارک شناسایی و در صورت اقدام توسط وکیل یا نماینده قانونی، علاوه بر ثبت مشخصات وکیل رسمی یا نماینده قانونی، ثبت مشخصات اصیل.

۱٫۱۶٫۲ - شناسایی کامل: شناسایی دقیق متقاضی خدمات بیمه‌ای به هنگام ارایه خدمات پایه به شرح مذکور در "دستورالعمل شناسائی متقاضیان خدمات بیمه‌ای"

۱٫۱۷ - شناسه ملی اشخاص حقوقی: شماره منحصر به فردی که بر اساس تصویبنامه شماره ۱۶۱۶۹/ت ۳۹۲۷۱ مورخ ۱۳۸۸/۱/۲۹ هیأت محترم وزیران به تمامی اشخاص حقوقی اختصاص می یابد.

۱٫۱۸ - شماره فراگیر اشخاص خارجی شماره منحصر به فردی که مطابق تصویبنامه شماره ۱۶۱۷۳/ت ۵۴۰۲۶۶ مورخ ۱۳۸۸/۱/۲۹ هیأت محترم وزیران به تمامی اتباع خارجی مرتبط با جمهوری اسلامی ایران توسط پایگاه ملی  اطلاعات اتباع خارجی اختصاص می یابد.

۱٫۱۹- ساها (سامانه احراز هویت اشخاص): سامانه‌ای مستقر در وزارت امور اقتصادی و دارایی است که از طریق ارتباط با پایگاه های ذیربط (از قبیل سازمان ثبت احوال کشور، سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، شرکت پست، سازمان امور مالیاتی) پاسخ به استعلام شرکت‌ها در مورد احراز هویت اشخاص مختلف و نشانی آنها را تسهیل  می نماید.

۱٫۲۰ - معاملات و عملیات بیمه ای مشکوک: معاملات و و عملیاتی که عرضه کنندگان خدمات بیمه‌ای با در اختیار داشتن اطلاعات و با قرائن و شواهد منطقی ظن پیدا می کنند که این عملیات به منظور پولشویی انجام می شود.

تبصره: منظور از قراین و شواهد منطقی عبارت است از شرایط و مقتضیاتی که یک انسان متعارف را وادار به تحقیق در خصوص منشأ مال و انگیزه انجام عملیات بیمه ای می نماید.

۱٫۲۱ - خدمات بیمه الکترونیکی: امکانی است که طی آن ارایه خدمات بیمه ای به متقاضی از طریق زیر ساخت های  الکترونیکی به صورت مراجعه غیر حضوری انجام می شود

۱٫۲۲ - مؤسسات اعتباری: بانک‌ها (اعم از بانک‌های ایرانی و شعب و نمایندگی بانک‌های خارجی مستر در  جمهوری اسلامی ایران)، مؤسسات اعتباری غیر بانکی تعاونی‌های اعتبار، صندوق‌های قرض الحسنه که با مجوز بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران فعالیت دارند. 

۱٫۲۳ - کارت پرداخت: عبارت است از انواع کارت‌های فیزیکی یا مجازی صادر شده توسط مؤسسات اعتباری که به دارنده آن امکان پرداخت و یا انتقال وجه به شخص دیگر را فراهم می سازد.

۱٫۲۴ - ابزار شناسایی: عبارت است از شناسه اطلاعاتی (الکترونیکی)، فیزیکی یا ترکیبی از هر دو که با استفاده از أن مشتری نسبت به اخذ خدمات الکترونیکی از درگاه های غیر حضوری اقدام می نماید

۱٫۲۵ - ابزار پذیرش: عبارت است از دستگاهی فیزیکی یا سامانه‌ای الکترونیکی که می توان با استفاده از یک یا چند نوع ابزار شناسایی نسبت به انجام عملیات و اخذ خدمات اقدام نمود، ابزار پذیرش می‌تواند فیزیکی (مانند خود پرداز و یا پایانه های فروش) و یا مجازی (مانند درگاه های اینترنتی شرکت‌های بیمه) باشد.

۱٫۲۶ - مراجعه حضوری: عبارت است از مراجعه متقاضی به عرضه کنندگان خدمات بیمه‌ای برای دریافت خدمات بیمه‌ای

۱٫۲۷ - مراجعه غیر حضوری: عبارت است از مراجعه متقاضی با انواع ابزارهای پذیرش از طریق ابزار شناسایی و بدون مراوده با نیروی انسانی

مقالات مرتبط

دستورالعمل نحوه شناسایی عملیات بیمه‌ای مشکوک و مراقبت از اشخاص مظنون در مؤسسات بیمه 

ماده ۲) صدور هرگونه ابزار شناسایی باید پس از شناسایی کامل متقاضی و ثبت تطبیقی مشخصات هویتی با مشخصات ابزار شناسایی صورت پذیرد.

ماده ۳) به منظور دریافت ابزارهای شناسایی، حضور متقاضی و شناسایی اولیه وی ضرورت دارد.

ماده ۴) مسئولیت استفاده و حفاظت از ابزارهای شناسایی صرفاً به عهده متقاضی است. وی باید تعهد دهد که هیچ  شخصی غیر از وی، از ابزار شناسایی استفاده نخواهد کرد. در غیر این صورت علاوه بر توقف ارایه خدمات، مطابق  قوانین با وی برخورد خواهد شد.

ماده ۵) واریز وجوه در خدمات الکترونیکی، منحصراً از طریق حساب معرفی شده متقاضی نزد یکی از مؤسسات اعتباری امکان پذیر است.

ماده ۶) سامانه الکترونیکی مورد استفاده برای انجام معاملات و ارایه خدمات الکترونیکی، باید امکان ثبت، نگهداری و تهیه گزارش از سابقه تمامی عملیات متقاضیان را داشته باشد.

ماده ۷) شرکت موظف است سیستم‌های نرم افزاری خود را بگونه‌ای طراحی و پیاده سازی نماید تا امکان استفاده از سامانه ساها برای استعلام صحت اطلاعات هویتی و کدپستی محل سکونت اشخاص حقیقی و حقوقی وجود داشته باشد.

ماده ۸) شرکت موظف است در تمامی نرم افزارهای کاربردی (صدور و پرداخت خسارت)، سامانه‌ها و سیستم‌های اطلاعاتی که عملیات بیمه‌ای و مالی در آنها ثبت میشود محل لازم برای درج شماره‌های معتبر شماره ملی شناسه ملی و شماره فراگیر اتباع بیگانه و کد پستی را پیش بینی نموده و امکان جستجو بر اساس شماره های مذکور را در  نرم افزارها فراهم نماید.

ماده ۹) شرکت موظف است در مراجعات غیر حضوری متقاضی خدمات بیمه‌ای، هویت وی را از طریق ابزارهای شناسایی با اطلاعات شناسایی متقاضی خدمات بیمه‌ای تطبیق دهد.

مقالات مرتبط

دستورالعمل مبارزه با پولشویی در عملیات بیمه‌ای اتکایی خارجی و معاملات برون‌مرزی

تبصره: شناسایی اولیه متقاضی خدمات بیمه‌ای به صورت الکترونیکی در مواردی که وی از گواهی های امضای دیجیتال صادر شده توسط مراکز گواهی دیجیتال معتبر دارای مجوز از مرکز صدور گواهی ریشه وزارت صنعت، معدن و تجارت و یا ارسال اسناد و مدارک لازم برای شناسایی استفاده نماید بلامانع است.

ماده ۱۰) مؤسسات بیمه موظفند تمهیدات لازم را به منظور طراحی و اجرای سامانه های اطلاعاتی زیر فراهم نمایند:

• بانک جامع اطلاعات بیمه گزاران و بیمه شدگان
• بانک اطلاعاتی جامع مؤسسین سهامداران شرکتهای بیمه نمایندگان و دلالان رسمی آنها.

ماده ۱۱) شرکت موظف است سامانه جامع اطلاعاتی بیمه نامه بار را به گونه‌ای فراهم نماید تا امکان استعلام برخط مراجع ذی ربط از این سامانه وجود داشته باشد.

ماده ۱۲) بیمه مرکزی موظف است بانکهای اطلاعاتی طراحی شده در مواد ۱۰ و ۱۱ را در اختیار واحد اطلاعات  مالی قرار دهد. شرکت نیز موظف است اطلاعاتی را که واحد اطلاعات مالی در راستای مبارزه با پولشویی از آنها تقاضا می‌نماید در اختیار آن واحد قرار دهد.

این دستورالعمل در دوازده ماده و دو تبصره در دوازدهمین جلسه شورای عالی مبارزه با پولشویی مورخ ۱۳۹۰/۱۰/۱۲ به تصویب رسید و از تاریخ ابلاغ، لازم الاجراست.