در سالهای اخیر، قوانین بودجه به یکی از مهمترین ابزارهای سیاستگذاری بیمهای در کشور تبدیل شدهاند؛ جایی که جزئیترین احکام،...
دستور العمل ساختار و وظایف واحد مبارزه با پولشویی در صنعت بیمه
به منظور مبارزه با پولشویی و جلوگیری از تأمین مالی تروریسم و همچنین فراهم آوردن تمهیدات لازم برای اجرای مواد ۱۸ و ۱۹ آیین نامه اجرایی قانون مبارزه با پولشویی موضوع تصویب نامه شماره ۱۸۱۴۳۴/ت ۴۳۱۸۲ ک مورخ ۱۳۸۸/۹/۱۴ وزیران عضو کارگروه تصویب آیین نامه های مربوط به قانون مبارزه با پولشویی، "دستورالعمل ساختار و وظایف واحد مبارزه با پولشویی در صنعت بیمه" به شرح ذیل ابلاغ میشود:
ماده ۱) اصطلاحات و عبارات به کار رفته در این دستورالعمل به شرح زیر تعریف میشوند:
۱٫۱ - قانون: قانون مبارزه با پولشویی - مصوب ۱۳۸۶/۱۱/۲ مجلس شورای اسلامی.
۱٫۲ - آئین نامه: آیین نامه اجرایی قانون مبارزه با پولشویی مصوب ۱۳۸۸/۰۹/۱۴ و اصلاحات بعدی آن.
۱٫۳ - شورا: شورای عالی مبارزه با پولشویی موضوع ماده ۴ قانون
۱٫۴ - دبیرخانه: دبیرخانه شورای عالی مبارزه با پولشویی موضوع تبصره ۱ ماده ۴ قانون
۱٫۵ - واحد اطلاعات مالی: واحدی ملی، متمرکز و مستقل که مسئولیت دریافت، تجزیه و تحلیل و ارجاع گزارشهای عملیات مشکوک به مراجع ذیربط را به عهده دارد؛ به شرح مذکور در ماده ۳۸ آیین نامه
۱٫۶ - واحد مبارزه با پولشویی: واحدی است مستقر در شرکت که به عنوان متولی مبارزه با پولشویی، عهده دار تکالیف مقرر در مواد ۱۸ و ۱۹ آیین نامه میباشد.
۱٫۷ - بیمه مرکزی: بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران.
۱٫۸ - مؤسسه بیمه: هر یک از مؤسسات بیمه مستقیم یا اتکایی که دارای مجوز فعالیت از بیمه مرکزی می باشند.
۱٫۹ - شرکت: بیمه مرکزی و هر یک از مؤسسات بیمه موضوع بند ۸-۱.
۱٫۱۰ - بیمه نامه یا قرارداد بیمه: سندی کتبی مشتمل بر مشخصات و تعهدات بیمه گر و بیمه گزار و شرایط عقد بیمه.
۱٫۱۱ - بیمه گزار: شخص حقیقی یا حقوقی است که مشخصات وی در بیمهنامه یا قرارداد بیمه ذکر گردیده و متعهد پرداخت حقبیمه است.
۱٫۱۲ - حقبیمه: وجهی که بیمه گزار بابت تعهدات بیمهگر به وی می پردازد.
۱٫۱۳ - الحاقيه: سندی که هر گونه تغییر در بیمه نامه یا قرارداد بیمه از طریق آن صورت می گیرد و جزو لاینفک بیمهنامه محسوب می شود.
۱٫۱۴ - خدمات بیمهای: شامل عرضه بیمه مستقیم و اتکایی، خدمات واسطه گری بیمه و خدمات ارزیابی خسارت بیمهای.
۱٫۱۵ - عرضه کننده خدمات بیمهای: شامل بیمه مرکزی، مؤسسات بیمه مستقیم و اتکای، نمایندگان بیمه، دلالان رسمی بیمه و ارزیابان خسارت بیمهای
۱٫۱۶ - متقاضی خدمات بیمهای: هر شخص حقیقی یا حقوقی یا نماینده قانونی ایشان که برای استفاده از خدمات بیمهای به عرضه کننده خدمات بیمهای مراجعه می کند.
۱٫۱۷ - شناسایی: تطبیق و ثبت مشخصات اظهار شده توسط متقاضی خدمات بیمهای با مدارک شناسایی و در صورت اقدام توسط نماینده یا وکیل وی علاوه بر ثبت مشخصات وکیل یا نماینده، ثبت مشخصات اصیل در فرم های مربوط به متقاضی خدمات بیمهای به هنگام ارائه خدمات.
۱٫۱۸ - ساها (سامانه احراز هویت اشخاص): سامانهای مستقر در وزارت امور اقتصادی و دارایی است که از طریق ارتباط با پایگاههای ذیربط (از قبیل سازمان ثبت احوال کشور، سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، شرکت پست، سازمان امور مالیاتی) پاسخ به استعلام شرکتها در مورد احراز هویت اشخاص مختلف و نشانی آنها را تسهیل می نماید.
۱٫۱۹ - معاملات و عملیات بیمهای مشکوک: معاملات و عملیاتی که عرضه کنندگان خدمات بیمهای با در اختیار داشتن اطلاعات و با قرائن و شواهد منطقی ظن پیدا میکنند که این عملیات به منظور پولشویی انجام میشود.
تبصره: منظور از قراین و شواهد منطقی عبارت است از شرایط و مقتضیاتی که یک انسان متعارف را وادار به تحقیق در خصوص منشأ مال و انگیزه انجام عملیات بیمه ای می نماید.
ماده ۲) بیمه مرکزی و مؤسسات بیمه موظفند واحدی مستقل و یا یکی از واحدهای ذیربط خود را با توجه به وسعت و گستردگی سازمانی به عنوان "واحد مبارزه با پولشویی" تعیین و مسئول آن را به دبیرخانه معرفی نمایند. مؤسسات بیمه همچنین موظفند مسئول واحد مبارزه با پولشویی خود را به بیمه مرکزی نیز معرفی نمایند.
تبصره: واحد مبارزه با پولشویی در مؤسسات بیمه مستقیماً تحت نظر بالاترین مقام مؤسسه و در بیمه مرکزی تحت نظر رییس کل فعالیت خواهد نمود.
ماده ۳) بیمه مرکزی و مؤسسات بیمه موظفند متناسب با گستره تشکیلات و فعالیت خود ترتیبات لازم را به گونهای اتخاذ نمایند که اطمینان لازم برای اجرای قوانین و مقررات مربوط به مبارزه با پولشویی حاصل گردد.
ماده ۴) وظایف واحد مبارزه با پولشویی به شرح زیر میباشد:
الف) بررسی تحقیق اولویت بندی و اعلام نظر در مورد گزارشهای دریافتی
ب) ارسال فوری و محرمانه گزارشهای مذکور بدون اطلاع متقاضی خدمات بیمه ای در قالب فرمهای مشخص شده به واحد اطلاعات مالی.
ج) نظارت بر فعالیت متقاضیان خدمات بیمهای
د) تأمین اطلاعات تکمیلی موردنیاز واحد اطلاعات مالی و سایر مراجع که در امر مبارزه با پولشویی ذی صلاح میباشند.
ه) استفاده از نرم افزارهای لازم به منظور تسهیل در دسترسی سریع به اطلاعات مورد نیاز در اجرای قانون و مقررات و نیز شناسایی سیستمی معاملات مشکوک
و) طراحی سازوکار لازم جهت نظارت و کنترل فرآیندهای مبارزه با پولشویی (شامل جمع آوری و تحلیل اطلاعات، استخدام نیروها، آموزش و غیره) و ارزیابی و ممیزی میزان اجرای آن توسط عرضه کنندگان خدمات بیمهای
ز) صدور شیوه نامههای لازم در خصوص اجرای قانون و مقررات مربوط به مبارزه با پولشویی پس از هماهنگی لازم با بالاترین مقام شرکت و اطلاع دبیرخانه.
ح) بازرسی و نظارت بر واحدهای ذیربط در شرکت به منظور اطمینان از اجرای کامل قوانین و مقررات
ط) ارایه گزارشهای مربوط به اقدامات بیمه مرکزی و سایر مؤسسات بیمه در امر مبارزه با پولشویی و نتایج آن به دبیرخانه
ی) نگهداری سوابق و گزارش مکاتبات در خصوص موارد مشکوک به پولشویی
ل) تهیه برنامه سالانه اجرای قانون در بیمه مرکزی و مؤسسات بیمه و کنترل ماهانه میزان اجرای آن
ماده ۵) به منظور تسریع در رسیدگی به گزارشها، شرکت موظف است تمهیدات لازم را در جهت همکاری سایر واحدها با واحد مبارزه با پولشویی فراهم نماید.
ماده ۶) تمامی کارکنان مرتبط با خدمات بیمهای در شرکت موظفند در صورت اطلاع از وجود معاملات و عملیات مشکوک به پولشویی، مراتب را بدون اطلاع متقاضی، به واحد مبارزه با پولشویی اعلام نمایند.
ماده ۷) بیمه مرکزی موظف است در بازرسیهای معمول و موردی خود از مؤسسات بیمه دفاتر دلالی رسمی بیمه و ارزیابان خسارت بیمهای، رعایت قوانین مبارزه با پولشویی را مدنظر قرار داده و گزارشهای لازم در خصوص رعایت یا عدم رعایت قانون را به دبیرخانه ارسال نماید.
ماده ۸) بیمه مرکزی موظف است هنگام تأسیس مؤسسات بیمه، قوانین مبارزه با پولشویی را در ابعاد مختلف مدنظر قرار داده و رعایت نماید. همچنین مؤسسات بیمه موظفند در زمان تأسیس تعهدات لازم مبنی بر رعایت قوانین مبارزه با پولشویی را به بیمه مرکزی ارائه دهند.
تبصره: صدور هرگونه مجوز اعطای نمایندگی، تأسیس شعبه ... توسط شرکت منوط به رعایت قوانین مبارزه با پولشویی و عدم سوء سابقه در این زمینه میباشد.
ماده ۹) مؤسسات بیمه موظفند در بازرسیهای معمول و موردی خود از شعب و دفاتر نمایندگان حقیقی و حقوقی بیمه رعایت قوانین مبارزه با پولشویی را مدنظر قرار داده و گزارشهای لازم در خصوص رعایت یا عدم رعایت قانون را به دبیرخانه ارسال نمایند.
ماده ۱۰) بیمه مرکزی موظف است با هماهنگی دبیرخانه، ساز و کارهای لازم را در خصوص اجرای قوانین مبارزه با پولشویی در عرضه کنندگان خدمات بیمهای - که قبل از تصویب این دستورالعمل مجوزهای لازم را اخذ و مشغول به فعالیت میباشند - تدوین و اجرا نماید.
ماده ۱۱) شرکت موظف است با همکاری دبیرخانه، ترتیبات لازم جهت برقراری دوره های آموزشی بدو خدمت و ضمن خدمت کارکنان زیر مجموعه خود را فراهم نماید. این دورهها باید در جهت آشنایی با قانون آئین نامه و دستور العمل های مربوط، نحوه عملکرد پولشویان و به ویژه آخرین شگردهای پولشویان و سایر موارد مربوط باشد.
تبصره ۱: مؤسسه بیمه موظف است با همکاری دبیرخانه برنامه های آموزشی مستمر در زمینه مبارزه با پولشویی را برای نمایندگان و بازاریابان آنان اجرا نماید.
تبصره 2: بیمه مرکزی موظف است با همکاری دبیرخانه برنامههای آموزشی مستمر در زمینه مبارزه با پولشویی را برای دلالان رسمی بیمه اجرا نماید.
این دستورالعمل در یازده ماده و پنج تبصره در دوازدهمین جلسه شورای عالی مبارزه با پولشویی مورخ ۱۳۹۰/۱۰/۱۲ به تصویب رسید و از تاریخ ابلاغ لازم الاجراست.
